Album Sabung Ayam / Laga Ayam

Arena perlagaan ayam dipanggil "bon"

Satu daripada kegemaran orang-orang melayu ialah berlaga ayam atau menyabung ayam. Permainan ini, jika boleh dipanggilkan permainan, berasal beratus-ratus tahun malahan beribu tahun jika dikira ia telah wujud di zaman Kerajaan Langkasuka lagi.

Arena ayam berlaga ini dipanggil "bon". Bon zaman dahulu merupakan sebuah lubang dua kali dalam yang dikorek bulat dengan garis lentang sepanjang 14 kaki di atas tanah. Bon sekarang tidak dikorek tanah lagi tetapi di atas keluasan yang sama kawasan itu dilengkongi dengan guni atau kain plastik sebagai dinding.

Ketua yang menjadi pengadil perlagaan ialah "Nai Bon". "Nai" ialah Tuan atau Ketua dalam bahasa Thai. Nai Bon ialah orang yang menentukan masa pusingan, jumlah pusingan dan syarat-syarat lain yang dipersetujui oleh kedua-dua pihak.

Satu-satu pusingan itu dipanggil "Air". Satu air berlangsung selama lima belas minit iaitu selama sebiji batil yang berlubang kecil tenggelam di dalam sebuah pasu air. Sekarang ini batil itu digantikan dengan tempurung sahaja.

Sebelum memulakan perlagaan, ayam-ayam yang hendak bertanding dipadankan terlebih dahulu. Banyak pasang dipadankan serentak di dalam bon. Pasang-pasang yang hendak berlaga dipegang dan diletakkan menghadapi satu sama lain oleh tuannya atau juara masing-masing. Juara ialah orang yang membawa ayam masuk ke dalam bon, boleh jadi tuan ayam itu sendiri atau orang lain yang dipercayai oleh tuan ayam. Persetujuan antara tuan ayam dan juara-juara dengan pasangan masing-masing perlu diperolehi dengan jelas. Nai Bon memerhatikan persetujuan-persetujuan itu dihormati kelak.

"Bon" mempunyai garis lentang 14 kaki dan ketinggian 2 kaki dibuat dari kain guni atau plastik.

Selepas upacara berpadan, ayam-ayam diambil semula dan bersiap diri untuk berlaga. Masa ini tuan-tuan ayam akan berusaha menambah susuh, membalut susuh, meletakkan taji dan sebagainya supaya ayam-ayam berlaga sama padan dan sama sesuai seperti yang dipersetujui tadi. Menambah susuh ialah melekatkan susuh yang diambil dari ayam yang telah mati tetpi susuh itiu masih keras, kuat dan tajam. Susuh yang diraut dari tanduk tidak menjamin keberkesanannya seperti susuh ayam tua. Jika seekor ayam itu mempunyai susuh yang terlalu panjang dari lawannya, susuhnya hendaklah dibalut sedikit.

Ayam-ayam itu dibasuh dengan air biasa. Air ini dibasahkan kepada sehelai kain dan dengan kain itu seluruh badan ayam dari kepala hingga ke kakinya dibasuhkan. Bulu-bulu sayap, bahagian bawah sayap dan ekornya digosok hingga basah kuyup. Rengkung ayam dijolok dengan bulu ayam supaya keluar lendir yang boleh mengganggu pernafasannya.